Khi bị khám xét, nhất là sở thuế, nghĩa là tình hình rất căng thẳng. Điều quan trọng là phải chuẩn bị tốt, giữ bình tĩnh và biết rõ quyền và trách nhiệm của mình.

Không chỉ ở các tập đoàn lớn, viện kiểm sát, thuế vụ, cơ quan chống độc quyền hay thậm chí cả hải quan mới có mặt với lệnh khám xét trong các vụ án hình sự điều tra lậu thuế. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng liên tục phải đối mặt với các biện pháp như vậy của cơ quan điều tra, điều này tất nhiên gây sốc cho doanh nghiệp bị kiểm tra.

Một cuộc khám xét không báo trước có thể ảnh hưởng đến bất kỳ công ty nào. Do đó, mọi công ty nên chuẩn bị cho mình tình huống không mong mốn này, lý tưởng nhất là cần có sẵn một kế hoạch khẩn cấp mà tất cả nhân viên có thể tiếp xúc với các nhân viên điều tra đều biết. Kế hoạch khẩn cấp này bao gồm các hướng dẫn về những gì phải tuân theo trong trường hợp bị khám xét bất thường và quan trọng hơn nhân viên nào chịu trách nhiệm về việc gì và ai sẽ thông báo cho ai.

Trả lời một cách chuyên nghiệp

Về cơ bản, điều quan trọng là phải phản ứng một cách chuyên nghiệp và biết rõ các quyền và trách nhiệm của mình. Trước hết, nên giữ bình tĩnh và trên hết, hãy yêu cầu dành thời gian để thông báo cho luật sư. Sẽ rất hữu ích nếu có sẵn danh sách luật sư bào chữa hình sự để biết ngay phải gọi ai nếu điều tồi tệ nhất xảy ra. Cho đến khi luật sư tới hiện trường, một thành viên lãnh đạo doanh nghiệo phải được chỉ định là người giao dịch duy nhất với các nhân viên khám xét. Bởi không rõ nhân viên công ty nào sẽ có mặt tại công ty trong trường hợp bị khám xét, nên tất cả các thành viên ban lãnh đạo và nếu cần, cả những người quản lý khác, đều phải nắm được về những vấn đề cơ bản của việc khám xét và chức năng của các nhân viên điều tra.

Cũng cần đảm bảo rằng mỗi điều tra viên luôn phải có đại diện công ty đi cùng. Ngoài ra, không nên đánh giá thấp việc giao tiếp nội bộ với chính nhân viên của mình. Điều này rất quan trọng để còn duy trì hoạt động kinh doanh thường nhật trong lúc kiểm tra. Đồng thời, những nhân viên bị ảnh hưởng trực tiếp bởi các biện pháp kiểm tra cần biết ngay họ phải làm gì trong tình huống này.

Thể hiện sẵn sàng hợp tác, tuyệt đối không có thái độ chống lại

Điều quan trọng là phải gửi một tín hiệu rõ ràng tới kiểm tra viên rằng mình mong muốn và sẽ hợp tác, thực hiện nỗ lực để tạo ra một tình huống điều tra minh bạch. Giới luật sư khuyên: Doanh nghiệp bị khám xét không nên làm khó khăn hơn mức cần thiết đối với nhân viên khám xét. Nhờ đó có thể giúp nhân viên kiểm tra yên tâm đẩy nhanh các biện pháp kiểm tra nhanh như có thể và trong một số trường hợp thậm chí còn ngừng kịp thời khi thấy không cần tiếp tục.

Ngược lại, doanh nghiệp bị kiểm tra có thể bị cáo buộc phạm tội hình sự nếu cố gắng che giấu hoặc tiêu hủy tài liệu. Trong những trường hợp như vậy, đôi khi thậm chí có nguy cơ bị phạt tù vì cố tình cản trở khám xét. Ngược lại, các doanh nghiệp không nên ngần ngại khẳng định quyền hợp pháp của mình trước các nhà điều tra. Hợp tác quá mức cũng có thể gây rắc rối về mặt pháp lý: Các công ty không được phép tự nguyện tiết lộ một số tài liệu, chẳng hạn như hồ sơ nhân sự hoặc tài liệu kinh doanh bí mật. Sau đó, phải kiên quyết yêu cầu trình lệnh chính thức của tòa án với những quy định khám xét cụ thể, ngay cả khi điều đó có nghĩa là doanh nghiệp phải nộp thêm nhiều giấy tờ cho cơ quan kiểm tra.

Tiến trình khám xét

Quá trình khám xét thường rất giống nhau về mặt quy trình chung, như lịch trình dưới đây.

-9h00: Nhân viên kiểm tra có mặt tại quầy lễ tân của công ty và thông báo lệnh khám xét công ty. Lễ tân thông báo cho ban quản lý và đưa các quan chức vào phòng làm việc lãnh đạo công ty.

-9h15: Cảnh sát chờ trong phòng họp. Một điều phối viên được công ty bổ nhiệm từ trước được đọc lệnh khám xét và gọi điện luật sư. Cảnh sát thường đợi đến nửa tiếng mới có luật sư xuất hiện.

-9h45: Theo lệnh khám xét, xác định rõ phòng nào cần khám xét, tức là nơi chứa tài liệu hoặc đồ vật đang tìm. Nhân viên khám xét chia nhau ra và mỗi người có một luật sư hoặc nhân viên công ty đi cùng.

-15 giờ chiều: Các tài liệu/thư mục/phương tiện lưu trữ được coi có liên quan sẽ được ghi lại và thảo luận về những gì có trong lệnh khám xét và những gì không. Ngoài ra hai bên cũng àm rõ liệu doanh nghiệp có phản đối hay tự nguyện, thậm chí tự cung cấp bằng chứng bổ sung.

-16h30: Việc khám xét kết thúc. Cùng với luật sư, công ty phải làm rõ vai trò của mình trong quá trình tố tụng và xác định hành động nào cần thiết phải thực hiện tiếp.

Kiểm tra lệnh khám xét

Lệnh khám xét phải luôn được kiểm tra cẩn thận, đặc biệt, liệu các thủ tục pháp lý có được tuân thủ đúng đắn hay không. Điều này có nghĩa là lệnh khám xét phải được thẩm phán ký và công ty đang bị khám xét thực sự là người nhận lệnh khám xét chứ không phải công ty con chẳng hạn. Ngoài ra, lệnh khám xét xác định phạm vi thực tế và không gian khám xét, tức những gì các điều tra viên được phép khám xét và những gì không và ở địa điểm nào. Có thể nộp đơn kháng cáo chống lại lệnh khám xét. Để thực hiện hành động chống lại lệnh khám xét do văn phòng công tố viên và cơ quan điều tra ban hành, doanh nghiệp có thể nộp đơn xin quyết định tư pháp chống lại. Các công ty cũng có thể thực hiện hành động pháp lý chống lại các vụ tịch thu vô lý.

Việc khám xét thường diễn ra đồng thời tại trụ sở công ty, tại nhà riêng và có thể cả tại cơ quan tư vấn thuế. Thường không dễ để theo dõi xem ai đã thông báo cho các điều tra viên cách thức, tài liệu nào bị tịch thu và ở đâu. Do đó, điều quan trọng là phải thiết lập trách nhiệm rõ ràng cho người được ủy quyền điều phối công việc khám xét với cơ quan khám xét.

Lập biên bản khám xét

Cuối cùng, những gì mà các nhà điều tra thu được, từ bản thân công ty và từ nhà riêng của các giám đốc điều hành hoặc cố vấn thuế phải luôn được ghi lại một cách tỉ mỉ trong biên bản khám xét. Theo yêu cầu của doanh nghiệp, điều tra viên có trách nhiệm soạn thảo một biên bản thích hợp, trong đó phải mô tả lý do khám xét và đồ vật bị tạm giữ. Ngoài ra, công ty nên copy các tài liệu bị tịch thu.

Đôi khi các công ty biết trước rằng hoạt động khám xét có thể diễn ra do khiếu nại hình sự. Trong những trường hợp như vậy, doanh nghiệp có thể thực hiện hành động phòng ngừa và gửi lời bào chữa đến văn phòng công tố tương ứng thông qua luật sư của mình. Trong một số trường hợp nhất định, có thể tránh được việc điều tra và khám xét, và giữ được danh tiếng cho doanh nghiệp.

Danh mục công việc quan trọng khi bị khám xét cần biết

-Khi điều tra viên đến phải báo ngay cho lãnh đạo.

-Hãy liên hệ ngay với luật sư.

-Thể hiện sẵn sàng hợp tác.

-Trong mọi trường hợp, đừng tìm cách giấu diếm tài liệu, không khác gì như tục ngữ Việt Nam nói, lạy ông tôi ở bụi này.

-Kiểm tra lệnh khám xét có đúng thủ tục pháp lý không.

-Chỉ tiết lộ những gì có trong lệnh khám xét.

-Sao chụp các tài liệu bị tịch thu.

-Khi kết thúc khám xét, hãy lập biên bản về buổi kiểm tra, trong đó có những tài liệu vật chứng bị giữ.

-Phản đối việc tịch thu vô lý và nếu cần thiết đệ đơn lên tòa án chống lại.

Đức Việt Online